Viên nén gỗ là nhiên liệu sinh khối được sản xuất chủ yếu từ mùn cưa, dăm bào và các phụ phẩm từ ngành chế biến gỗ. Nhờ khả năng tận dụng nguyên liệu dư thừa, dễ lưu trữ và vận chuyển, viên nén gỗ đang được sử dụng trong nhiều ứng dụng năng lượng và có tiềm năng phát triển tại các thị trường quốc tế.

Bên cạnh chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu viên nén gỗ cần quan tâm đến yêu cầu của từng thị trường và khách hàng. Chứng nhận ENplus là một trong những chương trình chứng nhận được sử dụng để đánh giá và kiểm soát chất lượng viên nén gỗ trong chuỗi cung ứng.

Viên nén gỗ- Chứng nhận Enplus - sản phẩm tương lai 2022 | TQC

Viên nén gỗ là gì?

Viên nén gỗ là nhiên liệu sinh khối được sản xuất bằng cách nén các nguyên liệu có nguồn gốc từ gỗ như mùn cưa, dăm bào, gỗ vụn và một số phụ phẩm phù hợp từ quá trình chế biến gỗ. Nguyên liệu sau khi được xử lý, kiểm soát độ ẩm và ép thành dạng viên có kích thước tương đối đồng đều.

Nhờ tận dụng phụ phẩm từ ngành chế biến gỗ, viên nén gỗ có ưu điểm về khả năng lưu trữ, đóng gói và vận chuyển. Sản phẩm được sử dụng trong nhiều ứng dụng khác nhau, từ thiết bị sưởi ấm quy mô hộ gia đình đến các hệ thống sử dụng nhiên liệu sinh khối trong công nghiệp.

Nguyên liệu sản xuất viên nén gỗ

Các nguyên liệu phổ biến có thể được sử dụng để sản xuất viên nén gỗ gồm:

Nguyên liệu	Đặc điểm	Vai trò
Mùn cưa	Phụ phẩm phổ biến từ chế biến gỗ	Nguyên liệu chính để ép viên
Dăm bào	Có nguồn gốc từ quá trình gia công gỗ	Có thể được nghiền và xử lý trước khi ép
Gỗ vụn	Phần gỗ còn lại trong quá trình sản xuất	Tận dụng làm nguyên liệu sinh khối
Phụ phẩm gỗ phù hợp	Các nguồn nguyên liệu có nguồn gốc từ gỗ đáp ứng yêu cầu	Bổ sung nguồn nguyên liệu sản xuất

Chất lượng viên nén phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, quá trình xử lý, công nghệ ép viên, kiểm soát độ ẩm và các yêu cầu kỹ thuật áp dụng cho từng loại sản phẩm.

Đặc điểm của viên nén gỗ

Viên nén gỗ có dạng viên nhỏ, mật độ tương đối cao và thuận tiện cho việc đóng bao hoặc vận chuyển dạng rời. So với nguyên liệu gỗ ban đầu, việc ép thành viên giúp sản phẩm dễ định lượng, lưu kho và đưa vào các thiết bị sử dụng nhiên liệu sinh khối.

Tuy nhiên, chất lượng viên nén không chỉ được đánh giá dựa trên hình dạng hoặc nguyên liệu đầu vào mà còn liên quan đến nhiều thông số như độ ẩm, độ tro, độ bền cơ học, khối lượng riêng, hàm lượng hạt mịn và nhiệt trị.

Lợi ích và công dụng của viên nén gỗ

Viên nén gỗ được sử dụng ngày càng rộng rãi trong các ứng dụng liên quan đến nhiên liệu sinh khối nhờ khả năng tận dụng phụ phẩm gỗ và thuận tiện trong quá trình lưu trữ, vận chuyển.

Lợi ích của viên nén gỗ

Lợi ích	Ý nghĩa
Tận dụng phụ phẩm gỗ	Biến mùn cưa, dăm bào và một số phụ phẩm phù hợp thành sản phẩm có giá trị
Dễ lưu trữ	Dạng viên nhỏ, thuận tiện đóng bao hoặc chứa trong kho
Dễ vận chuyển	Có thể vận chuyển theo dạng bao hoặc dạng rời
Dễ định lượng	Kích thước tương đối đồng đều giúp thuận tiện khi cấp nhiên liệu
Phù hợp với nhiều hệ thống	Có thể được sử dụng trong các thiết bị và hệ thống sử dụng nhiên liệu sinh khối phù hợp
Có tiềm năng xuất khẩu	Có thể đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường khi sản phẩm và doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu tương ứng

Công dụng của viên nén gỗ

Tùy theo loại sản phẩm và yêu cầu sử dụng, viên nén gỗ có thể được ứng dụng trong:

✅Sưởi ấm: Viên nén gỗ được sử dụng làm nhiên liệu cho một số loại bếp, lò và thiết bị sưởi sử dụng pellet.

✅Năng lượng sinh khối: Viên nén gỗ có thể được sử dụng làm nhiên liệu cho các hệ thống năng lượng sinh khối và thiết bị đốt phù hợp.

✅Công nghiệp: Một số loại viên nén được sử dụng trong các hệ thống nồi hơi hoặc thiết bị công nghiệp sử dụng nhiên liệu sinh khối.

✅Nông nghiệp và các ứng dụng khác: Một số sản phẩm từ mùn cưa, gỗ ép viên có thể được sử dụng cho các mục đích khác tùy thuộc vào thành phần, chất lượng và yêu cầu của người sử dụng.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ mục đích sử dụng trước khi lựa chọn loại viên nén, yêu cầu chất lượng và tiêu chuẩn áp dụng.

Viên nén gỗ công nghiệp và viên nén gỗ dân dụng

Viên nén gỗ có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Việc phân loại theo mục đích sử dụng giúp doanh nghiệp xác định yêu cầu về chất lượng, quy cách đóng gói và thị trường mục tiêu.

Nhóm sản phẩm	Đặc điểm	Ứng dụng phổ biến
Viên nén gỗ dân dụng	Chú trọng tính ổn định và các thông số phù hợp với thiết bị sử dụng	Sưởi ấm, bếp và thiết bị pellet
Viên nén gỗ công nghiệp	Sản xuất với quy mô lớn, phục vụ nhu cầu nhiên liệu sinh khối	Nồi hơi, hệ thống năng lượng
Viên nén từ mùn cưa, dăm bào	Tận dụng phụ phẩm ngành chế biến gỗ	Nhiên liệu sinh khối và các ứng dụng phù hợp
Viên nén gỗ xuất khẩu	Cần đáp ứng yêu cầu của thị trường, khách hàng và chương trình chứng nhận nếu được yêu cầu	Xuất khẩu sang các thị trường quốc tế

Không phải mọi viên nén gỗ đều có cùng yêu cầu kỹ thuật. Doanh nghiệp nên xác định thị trường và mục đích sử dụng trước khi xây dựng tiêu chí kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Chứng nhận ENplus cho viên nén gỗ

ENplus là chương trình chứng nhận dành cho viên nén gỗ, kiểm soát không chỉ chất lượng sản phẩm mà còn các hoạt động liên quan trong chuỗi cung ứng. Chương trình có các cấp chất lượng ENplus A1, ENplus A2 và ENplus B.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ liên quan đến viên nén gỗ, ENplus có thể là yêu cầu quan trọng khi khách hàng hoặc thị trường mục tiêu yêu cầu sản phẩm được chứng nhận theo chương trình này.

ENplus A1, ENplus A2 và ENplus B

Ba cấp chất lượng ENplus có các yêu cầu kỹ thuật khác nhau. Ví dụ, tiêu chí về độ tro và độ bền cơ học được quy định khác nhau giữa A1, A2 và B. Theo tài liệu kỹ thuật ENplus hiện hành, giới hạn độ tro lần lượt là ≤ 0,70% đối với A1, ≤ 1,20% đối với A2 và ≤ 2,00% đối với B; độ bền cơ học tối thiểu lần lượt là 98,0%, 97,5% và 97,5%.

Tiêu chí	ENplus A1	ENplus A2	ENplus B
Độ ẩm	≤ 10,0%	≤ 10,0%	≤ 10,0%
Độ tro	≤ 0,70%	≤ 1,20%	≤ 2,00%
Độ bền cơ học	≥ 98,0%	≥ 97,5%	≥ 97,5%
Khối lượng riêng	600–750 kg/m³	600–750 kg/m³	600–750 kg/m³
Nhiệt trị thấp nhất	≥ 4,6 kWh/kg	≥ 4,6 kWh/kg	≥ 4,6 kWh/kg

Các thông số trên cần được hiểu theo yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử tương ứng của ENplus; doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào một thông số riêng lẻ để xác định sản phẩm đạt cấp chất lượng nào.

ENplus kiểm soát những nội dung nào?

ENplus không chỉ tập trung vào bản thân viên nén mà còn liên quan đến hoạt động sản xuất, kiểm soát chất lượng, lưu trữ, vận chuyển, nhận diện và giao hàng trong chuỗi cung ứng.

Nhóm yêu cầu	Nội dung cần quan tâm
Sản phẩm	Các thông số chất lượng của viên nén
Sản xuất	Kiểm soát quá trình sản xuất và chất lượng
Lưu trữ	Điều kiện và cách thức bảo quản phù hợp
Vận chuyển	Kiểm soát quá trình giao nhận và phương tiện
Nhận diện	Thông tin và nhận diện sản phẩm theo yêu cầu
Hồ sơ	Kiểm soát các giao dịch, sản lượng và tài liệu liên quan

Do đó, doanh nghiệp muốn chứng nhận ENplus cần chuẩn bị cả sản phẩm, quy trình sản xuất và hoạt động kiểm soát chuỗi cung ứng, thay vì chỉ kiểm nghiệm một mẫu viên nén.

Thị trường viên nén gỗ và tiềm năng xuất khẩu

Viên nén gỗ có tiềm năng trong thị trường nhiên liệu sinh khối nhờ khả năng tận dụng nguồn phụ phẩm từ ngành chế biến gỗ. Tuy nhiên, nhu cầu thực tế và yêu cầu kỹ thuật có thể khác nhau giữa từng quốc gia, từng nhóm khách hàng và từng mục đích sử dụng.

Một số thị trường quốc tế có nhu cầu đối với viên nén gỗ gồm châu Âu, Anh, Nhật Bản và Hàn Quốc. Khi tiếp cận các thị trường này, doanh nghiệp cần nghiên cứu yêu cầu cụ thể của khách hàng và quy định áp dụng cho sản phẩm thay vì chỉ dựa vào xu hướng thị trường chung.

Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng xuất khẩu viên nén gỗ

Yêu tố	Nội dung doanh nghiệp cần quan tâm
Chất lượng sản phẩm	Độ ẩm, độ tro, độ bền cơ học, nhiệt trị và các thông số liên quan
Nguồn nguyên liệu	Nguồn gỗ và phụ phẩm sử dụng để sản xuất
Yêu cầu khách hàng	Quy cách, cấp chất lượng, đóng gói và hồ sơ
Chứng nhận	ENplus hoặc chương trình khác nếu khách hàng/thị trường yêu cầu
Logistics	Đóng bao, lưu kho, vận chuyển và giao hàng
Truy xuất và hồ sơ	Hồ sơ sản xuất, kiểm soát chất lượng và giao dịch
Yêu cầu thị trường	Quy định riêng của quốc gia nhập khẩu và khách hàng

Vì vậy, để phát triển xuất khẩu bền vững, doanh nghiệp nên xây dựng đồng thời năng lực sản xuất, kiểm soát chất lượng và hệ thống hồ sơ phù hợp với thị trường mục tiêu.

Xu hướng phát triển ngành viên nén gỗ

Xu hướng sử dụng nhiên liệu sinh khối đang tạo thêm cơ hội cho ngành viên nén gỗ, đặc biệt khi doanh nghiệp có khả năng kiểm soát tốt nguồn nguyên liệu và chất lượng sản phẩm.

Một số xu hướng đáng chú ý gồm:

Tăng cường tận dụng phụ phẩm từ ngành chế biến gỗ.
Chuẩn hóa chất lượng viên nén theo yêu cầu của từng thị trường.
Quan tâm nhiều hơn đến khả năng truy xuất nguồn nguyên liệu.
Tăng yêu cầu về kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất và phân phối.
Phát triển các sản phẩm viên nén phù hợp với từng mục đích sử dụng.
Tăng cường đáp ứng các chương trình chứng nhận khi khách hàng hoặc thị trường yêu cầu.
Chú trọng hơn đến tính ổn định của sản phẩm trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, việc đầu tư vào kiểm soát chất lượng và xây dựng hồ sơ sản phẩm ngay từ đầu sẽ giúp quá trình tiếp cận khách hàng quốc tế thuận lợi hơn.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để xuất khẩu viên nén gỗ?

Trước khi đưa viên nén gỗ vào thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp nên xác định rõ sản phẩm, thị trường mục tiêu và yêu cầu của khách hàng.

Có thể chuẩn bị theo các nhóm công việc sau:

Bước	Nội dung
1	Xác định thị trường và khách hàng mục tiêu
2	Xác định loại viên nén và mục đích sử dụng
3	Kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào
4	Xây dựng tiêu chí kiểm soát chất lượng sản phẩm
5	Thử nghiệm các chỉ tiêu cần thiết
6	Xác định chứng nhận hoặc yêu cầu kỹ thuật khách hàng cần
7	Chuẩn bị hồ sơ sản xuất, chất lượng và truy xuất
8	Kiểm soát đóng gói, lưu kho và vận chuyển
9	Đánh giá sự phù hợp với yêu cầu của thị trường trước khi xuất khẩu

Nếu khách hàng yêu cầu ENplus, doanh nghiệp cần xác định đúng phạm vi hoạt động và chuẩn bị theo các yêu cầu của chương trình. ENplus hiện phân loại doanh nghiệp theo các nhóm như Producer, Trader và Service Provider, tùy vào hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

Viên nén gô - chứng nhận Enplus

TQC tư vấn chứng nhận ENplus cho viên nén gỗ

TQC cung cấp dịch vụ tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ, sản phẩm và các điều kiện cần thiết để thực hiện chứng nhận ENplus cho viên nén gỗ.

Quy trình hỗ trợ có thể tập trung vào các nội dung:

Tiếp nhận thông tin doanh nghiệp và sản phẩm.
Xác định phạm vi chứng nhận phù hợp với hoạt động thực tế.
Đánh giá hiện trạng sản xuất, kiểm soát chất lượng và chuỗi cung ứng.
Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ và tài liệu cần thiết.
Hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị cho hoạt động đánh giá, lấy mẫu và thử nghiệm.
Theo dõi quá trình chứng nhận và hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh.

ENplus được vận hành theo mô hình chứng nhận bên thứ ba; quá trình đánh giá và xác nhận sự phù hợp được thực hiện bởi các tổ chức được công nhận trong chương trình.

Nếu doanh nghiệp đang sản xuất hoặc kinh doanh viên nén gỗ và cần tìm hiểu chứng nhận ENplus A1, A2, B, có thể liên hệ TQC để được tư vấn phạm vi và yêu cầu phù hợp với sản phẩm, thị trường mục tiêu.

Đến TQC - Đạt chứng nhận Quốc tế - Đúng nhu cầu thị trường